E-Mail Password | สมัครสมาชิก
Untitled Document
 
Untitled Document
 
 13 มีนาคม 2562  43 view
 
คติความเชื่อเรื่องช้างของชาวปักษ์ใต้ โดย ภูมิ จิระเดชวงศ์


ในทางภาคใต้ ได้มีความเชื่อ ธรรมเนียมเกี่ยวกับช้าง ที่เป็นลักษณะที่เป็นทั้งความเชื่อร่วมกับภาคอื่นๆ และ เป็นความเชื่อลักษณะเฉพาะพื้นถิ่น

๑.#ความเชื่อเรื่องความศักดิ์สิทธิ์ของช้าง 
ช้าง เป็นสัตว์ที่ได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้อภิบาลพงไพร ให้มีความอุดมสมบูรณ์ เกิดความเจริญเติบโตของพืชหญ้าต่างๆ จึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่จะมีการนับถือช้าง บรรพชนชาวศรีวิชัยแต่โบราณ จะเชื่อกันว่า ช้างที่ล้มลงโดยหมดอายุขัย จะมีดวงจิตที่แก่กล้า และที่ๆ ดวงจิตของช้างจะสถิตย์อยู่ มักจะเป็นหินที่มีรูปร่างเป็นช้างเสมอ และดวงจิตของช้างที่แก่กล้า ก็มักจะได้รับความนับถือเป็นทวดช้าง หรือ พ่อตาช้างเสมอ ช้างหนึ่งเชือก บรรพชนชาวชวากะ จะบอกกล่าวกัน ว่ามีเทวดา หรือ คนธรรพ์ตลอดจนดวงจิตประเภทอื่นๆ เช่น เจ้าป่าเจ้าเขา ภูติผีขโมดไพรต่างๆ คอยพิทักษ์ รักษาช้างให้รอดพ้นจากภยันตราย ดังนั้นการทำพิธีกรรมคชกรรม์ หรือ การจับช้าง จึงต้องมีการ “ ปัดรังควาน ” เพื่อขับไล่ภูติผีป่าดงออกจากตัวช้าง และ พิธี “ ปลุกเสกเครื่องมือจับช้าง ” เพื่อให้มีฤทธิ์มากพอที่จะเอาชนะเทวดา หรือ คนธรรพ์ที่พิทักษ์ช้างได้ และเมื่อจับช้างได้ ก็ต้องมีการทำขวัญช้าง เพื่อเชิญเทวดาที่ถูกขับไล่เหล่านั้นกลับมารักษาช้างอีกครั้ง ถ้าหากช้างปราศจากเทวดารักษาแล้ว เชื่อกันว่าไม่นานช้างเชือกนั้นก็จะมีอันล้มลง โดยปราศจากสาเหตุ

๒.#ความเชื่อเรื่องของชิ้นส่วนต่างๆของช้าง
จากความเชื่อข้างต้น ที่กล่าวกันว่า ช้าง เป็นสัตว์ที่มีเทวดารักษา จึงทำให้มีการเชื่อถือ ในชิ้นส่วนบางชิ้นของช้าง ที่มิใช่อวัยวะหลัก ว่ามีความศักดิ์สิทธิ์ และ นิยมที่จะนำมาทำเป็นเครื่องราง เช่น หางช้างที่ร่วงเองตามธรรมชาติ ก็จะมีการพลีขอกันตามคติวิทยาคม นำเอามาถักเป็นแหวนหางช้าง สำหรับป้องกันอันตรายที่มองไม่เห็น ด้วยหางช้างนั้น เป็นอวัยวะที่ใช้ปัดแมลง ปัดใบไม้ จึงถือกันว่าเป็นของดีอย่างหนึ่งจากตัวช้าง ส่วนที่สอง คือ งาช้าง งาช้างที่ดีนั้น ต้องเป็นงาที่กระเด็นออกตอนที่ช้างมีชีวิตอยู่ มีด้วยกัน ๒ ประเภทคือ งากำจัด เป็นงาช้างที่หลุด หรือ หัก ตอนที่ช้างตกมันแล้วแทงต้นไม้ และสองคือ งากำจาย เป็นงาช้างที่หัก หรือ แตกออกจากการต่อสู้กันของหมู่ช้าง ส่วนสุดท้าย ที่เป็นอันเสาะแสวงหากัน คือ “ คตโพรงอากาศช้าง ” เป็นทนสิทธิ์ที่หายากสุด ช้างน้อยเชือกที่จะมีคตอยู่ในสมอง ซึ่งจะต้องหาจากช้างที่ล้มเองเพราะหมดอายุขัย ชาวทะเลใต้ มีความเชื่อในงากำจัด งากำจายอยู่ ถ้าหากได้งาสองประเภทนี้ไปทำน้ำมนต์ประพรมที่ใด เสนียดจัญไร เคราะห์ภัยจะมลายหายไปทันที บางคณาจารย์ นิยมเอางากำจัด งากำจาย มาแกะเป็นด้ามมีดครู ตฃจะนิยมแกะเป็นรูปพระพิฆเนศวร์จับงวง เพื่อส่งเสริมอานุภาพให้มีดครู หรือ มีดหมอ มีอานุภาพยิ่งขึ้น ด้วยงานั้นเป็นอาวุธคู่กายช้าง ที่จะสามารถปราบปรามอวมงคลต่างๆ ให้สลายสูญสิ้นไปได้

๓.#ความเชื่อเรื่องอุปกรณ์คล้องช้าง
อุปกรณ์เกี่ยวกับช้าง ในทางภาคใต้ นอกจากจะมีเชือกปะกำ และไม้คันจามสำหรับส่งเชือกแล้ว ก็ยังมีหอกแทงช้าง ตะขอบังคับช้าง โซ่ล่ามขาช้าง ที่ขาดไม่ได้สำหรับหมอเฒ่าเมืองใต้ คือ “ มีดชะน็อก ” มีดพิเศษที่ตีด้วยโลหะที่มีอำนาจด้านกฤติยาคม ที่เอาไว้สำหรับสับหวายปิดคอกช้าง อุปกรณ์สำหรับคล้องช้าง หรือ ใช้บังคับช้างแต่ละชนิดนั้น จะมีการลงอักขระเลขยันต์กำกับ และจะถูกเก็บไว้บนหิ้งที่สูงพ้นจากมือคน หรือ นำไปยังศาลปะกำ ที่อยู่ในป่าห่างไกลคน แล้วจะมีการเซ่นสรวง ด้วยเครื่องบูชาเฉพาะ ในวันเสาร์ หรือ วันอังคาร ทุกครั้งที่จะใช้อุปกรณ์แต่ละครั้ง ก็จะมีการว่าโองการ สวดปลุกเครื่องมือทั้งหมด เพื่อให้มีฤทธานุภาพที่จะเอาชนะดวงจิตที่เป็นใหญ่ในป่า และดวงจิตของช้างได้ ดังนั้นแล้ว ชาวทะเลใต้จะถือกันว่า อุปกรณ์เกี่ยวกับช้างทั้งหมด เป็นสิ่งของที่ห้ามแตะต้อง โดยเฉพาะสตรี และ ผู้ที่ไม่ได้รับการครอบมือจากตาหมอเฒ่าที เพราะถ้าหากไปถูกต้องโดยไม่ขออนุญาต จะทำให้เกิดวิปลาสฟั่นเฟือนเสียจริตได้

๔.#ความเชื่อเรื่องครูหมอช้าง 
ครูหมอ คือ ครูอาจารย์เจ้าของวิชา หรือ ผู้สืบวิชาในแขนง โดยเป็นทั้งครู ที่ให้ความรู้ และเป็นทั้งหมอ ที่สามารถขจัดปัดเป่าโรคภัยไข้เจ็บนานาประการได้ และครูหมอช้าง ก็คือ ครูในวิชาคชศาสตร์ อันประกอบไปด้วย คชลักษณ์ และ คชกรรม์ ในทางปักษ์ใต้ เมื่อเอ่ยถึงครูหมอช้าง นามครูหมอที่รู้จักกันมากที่สุด ก็มี พระอุเชนทร์ ก็คือ พระพิฆเนศ , ตาหมอเฒ่า และ ตาหมอเทพ ซึ่งตาหมอเฒ่านั้น เป็นตำแหน่งของปฎิยายะทวด หรือ ครูบาใหญ่ ผู้นำของเหล่าควาญช้างทั้งปวง เป็นผู้อาวุโส ที่ชำนาญไพรหาตัวจับยาก และ มีคาถาอาคม สามารถสะกดช้าง ปราบอวมงคล อาถรรพ์ต่างๆ ให้สิ้นไปโดยง่าย ซึ่งในคติชาวปักษ์ใต้นั้น จะนับถือควาญใหญ่ ที่สามารถจัดทำคอกช้าง และ ประกอบพิธีคล้องช้างว่า “ ตาหมอเฒ่า ” ซึ่งตาหมอเฒ่าไม่ได้มีเพียงคนเดียว จึงมีการนับถือตาหมอเฒ่าช้าง ทั่วทุกจังหวัดของภาคใต้ ที่มีการคล้องช้าง ส่วนตาหมอเทพนั้น มีประวัติว่าเกี่ยวข้องกับการจับช้าง โดยจะมีหน้าที่รักษาช้างไม่ให้เป็นอันตราย และไม่ให้ถูกเสือทำร้าย ครูหมอช้างนั้นจะมีอานุภาพที่รุนแรง เสวยเครื่องสังเวยที่เป็นการเฉพาะ จะไม่นิยมเซ่นรวมกันครูหมออื่นๆ ยกเว้นครูหมอหนังตะลุง และ ครูหมอมโนราห์ เพราะสองแขนงศิลป์นี้ มีที่มาเกี่ยวข้องกับเหล่าชนผู้จับช้างอยู่ จึงมีการบูชาควบคู่กัน

๕.#ความผูกพันระหว่างช้าง และ ผู้เลี้ยง 
ช้าง สัตว์แสนรู้ เมื่อผ่านการฝึกหัดจนเชื่องแล้ว ผู้ที่เลี้ยงจะให้การดูแลเป็นอย่างดี ใช้ชีวิตคลุกคลีกับมันจนกระทั่งลาจากกันไปข้างหนึ่ง นอกจากผู้ที่เป็นควาญจะต้องรู้นิสัยใจคอของช้างแล้ว ยังต้องมีวิชาอาคมประกอบ ใจเย็น และพอจะสื่อสารกับช้าง รู้ภาษาช้างบ้าง เลี้ยงดูช้างเสมือนบุคคลในครอบครัว จึงทำให้หลายๆ ครอบ ครัวที่เป็นควาญช้างเกิดความผูกพันกับช้างที่เลี้ยงไว้ ยามเป็นก็จะบำรุง เอาใจใส่เป็นพิเศษ คอยบำรุงไม่ให้เจ็บป่วย ยามเมื่อช้างล้ม ก็จะประกอบพิธีเหมือนคน มีการทำบุญอุทิศส่วนกุศลเหมือนกับคนทุกประการ จึงเป็นความผูกพัน ที่มิอาจแยกได้ ระหว่างคน และ ช้างที่ได้เลี้ยง ที่เปรียบเสมือนกับเพื่อนคู่ชีวิต

 

คติความเชื่อเรื่องช้างของชาวปักษ์ใต้ โดย ภูมิ จิระเดชวงศ์

คติความเชื่อเรื่องช้างของชาวปักษ์ใต้ โดย ภูมิ จิระเดชวงศ์
ในทางภาคใต้ ได้มีความเชื่อ ธรรมเนียมเกี่ยวกับช้าง ที่เป็นลักษณะที่เป็นทั้งความเชื่อร่วมกับภาคอื่นๆ และ เป็นความเชื่อลักษณะเฉพาะพื้นถิ่น

 13 มีนาคม 2562
คติคำสอนพระอาจารย์มั่น
คติธรรมคำสอนของท่านพระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต คัดจากหนังสือ ขันธะวิมุติสะมังคีธรรมะ

 23 มกราคม 2562
 
Untitled Document
   
     
เว็บไซต์นี้เป็นสื่อกลางสังคมออนไลน์ ได้รับรู้ข่าวสารและกิจกรรมภายในจังหวัด